ISTORIJAT

ISTORIJAT

1878.- Posle nužne administrativne prepiske zvanične vlasti, Ministar prosvete i crkvenih dela 1. septembra 1878. godine donosi akt o postavljenju starešine gimnazijske realke u Paraćinu i prvih nastavnika predavača, određujući im pri tome i godišnju prinadležnost. Ovim aktom su praktično okončane sve formalnosti oko ustanovljenja gimnazije u Paraćinu, a 1. septembar 1878. godine može se uzeti za zvaničan pocetak rada ove ustanove.

Za zastupnika direktora Paraćinske gimnazijske realke postavljen je Djordje Milićanac dotadašnji učitelj u osnovnoj školi kod Saborne crkve u Beogradu. Pored Djorda Milićanca za predavače su postavljeni još i Todor Jovanović, svršeni student filozofije i paraćinski sveštenik Zaharije Petković.

1898.- Prvi period neprekidnog rada paraćinske niže gimnazije trajao je punih dvadeset godina, od 1878. do 1898. godine, kada je gimnazija ukinuta, prema podatku iz Šematizma Kraljevine Srbije za 1899. godinu.

1910.- Posle 12 godina pauze, gimnazija u Paraćinu je ponovo otvorena 1910. godine, kao privatna trorazredna gimnazijska realka, prema podacima objavljenim u Državnom kalendaru Kraljevine Srbije iz 1911. godine, kada je prerasla u četvororazrednu školu. Godine 1912. gimnazija dobija i peti razred, a 1913. i šesti razred.

1914. – Bez obzira na Balkanske ratove s Turskom i Bugarskom, paraćinska gimnazija nije prekidala rad, ali je to morala da ucini 1914. godine kada je počeo veliki svetski rat. U tom periodu gimnazija u Paraćinu nije radila.

1919. – „Kraljevskim ukazom Njegovog Velicanstva Kralja Petra I otvara se nepotpuna samoupravna gimnazija u Paraćinu. Službeni broj 38369/1919.“38 Ovim ukazom započeo je treći period života paraćinske gimnazije, pod punim nazivom: Kraljevska srpska privatna gimnazija u Paraćinu.
Prvi predavači u njoj bili su:
Vučeta Stojanović, veroučitelj,
Bosiljka Jovanovićka, srpski,
Svetislav Felibad, jestastvenica,
Tanja Andrejević, pevanje i
Janićije Popović, direktor (predavao matematiku, gimastiku i jestastvenicu.)
U tadašnjoj gimnaziji izučavali su se sledeci predmeti:
– veronauka, – srpski, – nemački, – francuski, – ruski, – latinski, – grčki, – zemljopis, – istorija, – fizika, – hemija, – matematika, – nacrtna geometrija i – filozofska propodevtika.

1929. – Svoj desetogodišnji period rada gimnazija je okončala 1929. godine. Ugašena je akto br. 9619 od 20.09. 1929. godine, kao četvororazredna gimnazija „Vuk Karadžic“

1935. -Narednih šest godina varoš i opština Paraćin ostali su bez gimnazije, ali borba lokalnih vlasti i gradana da se gimnazija reaktivira nije prestajala u tom periodu.
Ministartvo prosvete Kraljevine Jugoslavije aktom broj 12389 od 6. oktobra 1935. godine odobrilo je ponovno otvaranje gimnazije u Paraćinu. Gimnazija se otvarala postupno i mogla je da bude nepotpuna samoupravna gimnazija.

1961.- Posle reduciranja gimnazije, kako se tada zvao proces njenog postepenog ukidanja, okoncan 1961. godine, Paracin nije dugo ostao bez svoje srednje elitne škole.

1965.- Samo četiri godine kasnije, prema odluci Skupštine opštine, 1. septembra 1965. godine paraćinska gimnazija ponovo se otvara, po peti put u svojoj istoriji.
Shodno ideologiji toga vremena, najuglednija srednja škola dobija ime „13. oktobar“, po danu oslbođenja grada i okoline u Drugom svetskom ratu. Interesovanje za novu gimnaziju bilo je veliko, i u junskom i septembarskom roku upisano je ukupno osam odeljenja, odnosno 250 ucenika. Prostorije nove gimnazije nalazile su se u severnom krilu zdanja srednjoškolskog centra, današnje Pozorište, u prizemlju i na spratu, gde su pored učionica bile smeštene kancelarija direktora i administracije, kabineti i zbornica za profesore. Taj školski prostor gimnazija je delila po smenama sa učencima tadašnjeg ŠUP-a, odnosno Škole učenika u privredi. Gimnazija „13. oktobar“ imala je svoj amblem i dosta stroga pravila školskog reda. Obavezne su bile uniforme za sve ucenike. Devojke su nosile crne radne kecelje, a mladići plave bluze sa obaveznim amblemima. Nošenje dugih kosa, zulufa, uskih pantalona i slicnih pomodnih detalja, koji su silovito dolazili kao obeležje zapadnjacke bit-generacije, strogo su sankcionisana prema školskim propisima. Dežurni nastavnik, a vrlo često sa njim i direktor stajali su ujutru na vratima škole i lično kontrolisali svakog učenika
1978. – Na osnovu dogovora republika i pokrajina SFRJ obavljenih 1975/76. godine, različitim tempom uvode se novi programi za srednje usmereno obrazovanje. U SR Srbiji van SAP popularna „Šuvarica“ uvedena je školske 1977/78. godine.

1990. – Zakon o srednje obrazovanju i vaspitanju, objavljen u službenom glasniku SR Srbije broj 5 – 1990. godine vratio je ponovo instituciju gimnazije koja je postojala sve do reforme srednjoškolskog obrazovanja 1974. godine. Saobrazno ovom Zakonu i Pravilniku o planu obrazovanja i vaspitanja septembra 1990. godine startovala je ponovo i paraćinska gimnazija, sa dva odeljenja prirodno-matematickog i dva odeljenja društveno-jezičkog smera.

Ukupna radna površina koju zauzima paracinska Gimnazija iznosi 2200 m2. U prizemlju dvospratne zgrade smeštena je zbornica i kancelarije za upravu škole, a u aneksu na južnoj strani biblioteka i dva kabineta za računarstvo i informatiku.